Zapytania kredytowe, scoring BIK i zakres orzeczenia NSA
Zakres wyroku NSA o danych niedoszłego klienta, wpływ zapytań na ocenę punktową BIK i bezpieczna analiza Raportu BIK.
Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2025 r. jest ważne dla ochrony danych osób, które składały wniosek kredytowy, lecz nie zawarły umowy. Nie oznacza jednak, że każdy wpis lub każde zapytanie widoczne w Raporcie BIK można automatycznie usunąć.
Czego dotyczyło orzeczenie NSA?
W sprawie o sygnaturze III OSK 165/22 NSA podzielił stanowisko Prezesa UODO dotyczące danych niedoszłego klienta banku. Według komunikatu UODO bank i BIK powinny zaprzestać przetwarzania danych o zapytaniu, które w tej konkretnej sprawie nie zakończyło się zawarciem umowy kredytowej.
Źródłem tej informacji jest komunikat Prezesa UODO o wyrokach NSA. Zakres orzeczenia należy odczytywać w kontekście stanu faktycznego, celu przetwarzania oraz podstaw prawnych analizowanych w danej sprawie.
Dlaczego nie należy uogólniać wyroku?
Sam fakt, że zapytanie nie doprowadziło do podpisania umowy, nie powinien być przedstawiany jako uniwersalna i automatyczna procedura usunięcia danych. Każdy przypadek wymaga sprawdzenia, kto przetwarza dane, w jakim celu, na jakiej podstawie i czy sytuacja odpowiada okolicznościom opisanym w orzeczeniu.
- Zweryfikuj, z jakim wnioskiem powiązane jest zapytanie.
- Sprawdź, czy doszło do zawarcia umowy lub powstania zobowiązania.
- Ustal administratora danych i podstawę dalszego przetwarzania.
- Nie zakładaj rezultatu przed analizą dokumentów i odpowiedzi instytucji.
Czy zapytania obniżają ocenę punktową BIK?
BIK informuje, że zapytania — w tym zapytania kredytowe — nie są obecnie uwzględniane w konsumenckiej ocenie punktowej BIK. Bank lub firma pożyczkowa może jednak analizować informacje o wnioskach w ramach własnej polityki ryzyka. To dwa różne mechanizmy, których nie należy łączyć w jedną obietnicę poprawy scoringu.
Aktualne wyjaśnienie znajduje się w materiale BIK: czy zapytania wpływają na ocenę punktową.
Jak bezpiecznie przeanalizować zapytania?
Zacznij od aktualnego Raportu BIK i przyporządkuj każde zapytanie do konkretnego procesu kredytowego. Jeżeli dane są błędne albo nie rozpoznajesz wniosku, skontaktuj się z instytucją, która przekazała informację. Wątpliwości dotyczące podstawy przetwarzania warto oceniać indywidualnie, bez gwarantowania usunięcia wpisu lub uzyskania finansowania.
Szersze omówienie znajdziesz w aktualnym poradniku: zapytania kredytowe w BIK — jak je interpretować.
Podsumowanie
Wyrok NSA wzmacnia znaczenie celu i podstawy prawnej przetwarzania danych niedoszłego klienta. Nie daje jednak podstaw do reklamowania automatycznego usunięcia wszystkich zapytań ani gwarantowania poprawy zdolności kredytowej. Najpierw trzeba ustalić fakty, a dopiero potem dobrać właściwe działanie.